|
Glaucoom: een sluipende oogaandoening
Glaucoom is een chronische oogaandoening die schade veroorzaakt aan de oogzenuw. Hierdoor valt steeds meer van het gezichtsveld weg. De aandoening is een van de belangrijkste oorzaken van vermijdbare blindheid.
Oorzaken van glaucoom
Glaucoom ontstaat meestal wanneer er te veel vocht in het oog zit. Ogen bevatten niet alleen traanvocht aan de buitenkant, maar ook vocht aan de binnenzijde (dat het oog zijn bolle vorm geeft). Het oog maakt voortdurend nieuw vocht aan en voert oud vocht af. Komt er meer vocht in het oog dan eruit gaat, dan neemt de druk in het oog toe. Zo ontstaat een directe, mechanische schade aan de oogzenuwvezels. Glaucoom wordt niet alleen veroorzaakt door hoge oogdruk, ook bij een normale oogdruk (10-22 millimeter kwikdruk, ofwel mm Hg) kan een beschadiging van de oogzenuw optreden.
Symptomen en klachten
Mensen merken aanvankelijk meestal niet dat er sprake is van glaucoom, tenzij het gaat om de acute vorm ervan. In het algemeen zijn er dus geen klachten, het gezichtsveld is onaangetast en het zicht is nog scherp. In het beginstadium zijn de beschadigingen dan ook niet zo groot en niet zo ernstig. De eerste beschadigingen bevinden zich nogal eens aan de buitenzijde van het gezichtsveld en worden opgevangen door het gezichtsveld van het andere oog. Ze vallen daardoor niet zo snel op. Geleidelijk ontstaan er in het gezichtsveld gebieden waarin het zicht verslechtert, zogenaamde gezichtsvelddefecten of scotomen.
Gezichtsstoornissen
Een beschadiging aan de oogzenuw leidt op lange termijn tot gezichtsstoornissen, tot blinde vlekken die langzaam in omvang toenemen en kunnen leiden tot het zogenoemde ‘kokerzien’. De schade hiervan is niet te herstellen. Daarom is het zo belangrijk dat glaucoom tijdig ontdekt wordt. Uiteindelijk wordt namelijk ook het meest centrale deel van het gezichtsveld aangetast. Gevolgen zijn minder scherp zien, problemen met lezen en het slechter herkennen van gezichten. In een laat stadium van glaucoom ziet de patiënt alleen nog wat licht, of grove bewegingen aan de buitenkant van het gezichtsveld. Onbehandeld kan glaucoom leiden tot een blijvende vermindering van het gezichtsvermogen en zelfs tot blindheid.
Acuut glaucoom
In tegenstelling tot chronisch glaucoom zijn de symptomen bij acuut glaucoom zeer duidelijk. De sterk verhoogde oogdruk veroorzaakt heftige pijn in en rond het (rode en doffe) oog, waarmee de patiënt wazig ziet. Meestal gaat het hierbij om één oog. Bij acuut glaucoom treden bovendien algemene ziekteverschijnselen op: hoofdpijn, misselijkheid, onpasselijkheid en rillingen. Herkenning van het ziektebeeld is zeer belangrijk, omdat al binnen één tot twee dagen een blijvende en onherstelbare vermindering van het gezichtsvermogen kan ontstaan.
Behandeling
De schade die glaucoom veroorzaakt, kan beperkt blijven als de oogaandoening tijdig wordt opgespoord en behandeld. De behandeling van glaucoom is erop gericht het ziekteproces te stoppen of in ieder geval aanzienlijk te vertragen. Hiervoor is het belangrijk dat de oogdruk wordt gemeten en de oogzenuw wordt beoordeeld. De oogdruk kan op verschillende manieren (pijnloos) worden opgemeten door een opticien, optometrist of oogarts. Omdat de oogdruk in de loop van de dag sterk kan variëren, vindt een meting soms op meer momenten van de dag plaats. De oogzenuw wordt beoordeeld door de oogarts, die ook de diagnose stelt. Behandeling is gericht op het verlagen van de oogdruk. Met behulp van oogdruppels is de oogdruk vaak te verlagen. Soms is een laserbehandeling of een oogdrukverlagende operatie noodzakelijk.
De risicofactoren
Glaucoom komt vooral voor bij volwassenen. Boven de vijfenveertig jaar heeft ongeveer 1% van de bevolking glaucoom, en dit percentage stijgt met het ouder worden tot ongeveer 3% boven de tachtig jaar. De kans erop neemt toe als de ziekte in de familie voorkomt. Een verhoogd risico bestaat verder bij mensen met hoge bij- en verziendheid, hoge oogdruk, hoge bloeddruk en suikerziekte. Glaucoom komt vaker voor bij mensen van Afrikaanse en Aziatische afkomst.
Wereld Glaucoomdag
De Wereld Glaucoomdag (dit jaar op 12 maart) staat in het teken van het bevorderen van kennis over en bekendheid met deze sluipende ziekte. Die aandacht is volgens de Glaucoomvereniging hard nodig, omdat veel mensen glaucoom hebben zonder dat ze het in de gaten hebben. Deze dag moet 45-plussers aansporen om hun oogdruk te laten meten, ook al zijn er nog geen klachten te bespeuren.
Glaucoomvereniging
De Glaucoomvereniging zet zich in voor alle (ook potentiële) glaucoompatiënten in Nederland en telt 4.000 leden. Zij richt zich op voorlichting (medisch en sociaal), wetenschappelijk onderzoek, fundraising, belangenbehartiging en onderling contact tussen patiënten. De vereniging richt haar activiteiten allereerst op de leden en daarnaast op een breed publiek. Om met de doelgroep in aanraking te komen, organiseert de vereniging bijeenkomsten (landelijk en regionaal) en is zij aanwezig op beurzen en manifestaties. Via het kwartaalblad Glaucoommagazine en themaboekjes blijven leden op de hoogte van ontwikkelingen op het gebied van glaucoom en lezen ze over ervaringen van lotgenoten. Patiënten kunnen voor vragen terecht bij de helpdesk en de website. De Glaucoomvereniging is aangesloten bij verschillende koepelorganisaties en werkt samen met andere patiëntenorganisaties op het gebied van de oogzorg.
|
Nieuws 
Jeugdtheater Hofplein zocht voor de hoofdrolspeelster van haar productie ''Het weeshuis van de verloren stemmen'' met spoed een grote bril met dikke, opvallende glazen. Optiekwinkels van Optometristen Collectief Rotterdam (OCR) leverden wel vaker contactlenzen of brillen aan dit theater, dus ze kwamen al snel met deze vraag bij het OCR terecht. Na even knutselen en samenwerken met Essilor kon de jonge actrice met de karakteristieke bril de buhne op. 
